Многу луѓе се чувствуваат празни, но за тоа ретко зборуваат. Чувството на
празнотија најчесто се јавува кога настанува некој губиток, било да станува
збор за личност или врска, а често пати ова чувство е присутно без некоја
навидум посебна причина, барем така објаснуваат некои од клиентите.
„Се е ок, не знам зошто така се чувствувам“, „имам супер работа, супер
стан, супер гардероба, а некако сум празен“, „најверојатно е период, ќе
помине“. Ова се само некои од речениците кои си ги упатуваме себе си во намера
да го потиснеме тоа непријатно чувство или когнитивно да го победиме. Најчесто
се убедуваме и што е уште полошо, релативизрајќи ја емоцијата, ја поттиснуваме
и се ставаме себе си во некоја положба на постојан немир и очекување нешто да
се случи.
Кога емоцијата ќе еруптира најчесто одлучуваме да посетиме психолог или
психотерапевт и низ терапија постепено да сфатиме дека нашето чувство има длабока
врска со бракот, работата, родителите, децата, па дури и нашето минато.
Зад чувството на празнина се наоѓа и уверувањето дека не сме доволно добри,
дека постојано мора нешто да докажуваме и дека е тешко „да се биде и постои“.
Некои од клиентите ова чувство го опишуваат како „црна дупка“, ништавило,
физички недостаток. Соматски чувствуваат бол во предниот граден дел.
Што всушност ни недостига?
Најверојатно самите на себе си. Некаде по патот го заборавивме своето јас.
Му залепивме многу „требам и „морам“ и на тој начин го замаскиравме и турнавме
под слоевите на секојдневието.
Но, доаѓа ден кога нашето јас изронува од дупката на многуте условувања и сфаќаме
дека вака веќе не оди.
Чувството на празнина може да биде нашиот будилник.
Бегањето од емоции може да доведе во чувство на
празнина
Живееме во свет кој почива на здрав разум и логичност. Понекогаш се чини
дека во него нема место за емоции. А, човекот е емотивно битие кое доколку не
ги проживува сопствените чувства, ризикува да се соочи со еден куп проблеми: депресија,
анксиозност, отсуство на смисол, алкохол, друга зависност, панични напади,
чувство на празнина и сл. Бегајќи од своите емоции, човекот бега од самиот себе
си и тоа на различни начини. Некои од тие начини можат да бидат и заболување,
промени во однесување или преплавеност од чувства.
Во западната култура преовладува ставот дека покажувањето емоции е за
слабаци или недостиг на воља, мотивација и амбиција. Ова уверување може да се
роди уште во детството, посебно ако од нашите родители сме добивале пораки од
типот: „машките не плачат“, „емоцијата е за слаби“, „биди јак/а“.
А, виситината е опозитот. Баш во најголемата слабост, лежи најголемата
сила. Тоа се две страни на иста паричка.
Скоро секогаш темелот на човековите проблеми се наоѓа во детството, а она
што се случува во сегашноста е само последица. Родители кои бараат детето да се
однесува во склад со нивните очекувања, најверојатно и самите тие пораснеле со
такви родители. Воспитувајќи и одгледувајќи дете по нивните норми и замисли, родителите
добиваат лажна сигурност од една страна, но во детето предизвикуваат голема
несигурност во врска со нивните емоции, потреби и сликата за себе. Вистинските
потреби на детето и тоа потребата за уважување, сочувство и потврдување се
занемарени и потиснати. Овие деца скоро никогаш не се лути, љубоморни,
незадоволни, раздразливи или исплашени. Тие се едноставно „добри“ деца. Меѓутоа
тоа „добро“ останува на површина, длабоко во себ, детето има многу збунувачки
емоции и просто не знае што да прави со сите нив. Поради страв да не биде
отфрлено или лишено од родителската љубов, детето избира да ги исполнува
родителските очекувања, во замена за вечна љубов од родителите.
Ова е пример за таканаречена условена љубов.
Како што расте, детето продолжува да ја игра таа игра. Дури и како возрасна
личност се однесува добро, примерно, смирено, секогаш е ок, ништо не и е
потребно, а вистината е спротивна. Се лаже себе си и другите.
Емоциите, кои во коренот на својот збор го имаат движењето, наоѓаат свој
пат и алармираат, бараат да ги прифатиме. Ако, случајно не го препознаеме тој
повик, тие потворно ќе го најдат својот пат, но овој пат во вид на паничен напад,
депресија, безволност или зависност.
Не смееме да заборавиме дека нашите примарни емоции: тагата, стравот, лутината
и среќата се еднакво вредни и не се ни доби, ни лоши, едноставно се емоции.
Разумот е нашиот ум, емоциите се нашето тело. Телото е несвесно, управувано од
автономниот нервен систем, но секогаш искрено и низ него доаѓа вистинскиот
живот.
Најчести одбранбени механизми за потиснување на емоции се: негирање,
интелектуализирање и прилагодување. Во првиот случај одрекуваме дека нешто
постои и се случува, во вториот случај на логичен начин ги објаснуваме
чувствата и ги одвојуваме од себе си, додека во последниот случај се однесуваме
како што очекуваат другите, а не во склад на нашите потреби. Овие одбранбени
механизми имаат улога да не заштитат и тоа најчесто од негативните емоции.
Прифаќање на празнината
Најчест пример на бегање од себе и болните содржини е преку константна
работа. Секој ден, работиме без престан, оптеретени сме со различни актовности
кои не дозволуваат место за „празен од“. Што би се случило ако застанеме? На
ова прашање сите се замислуваат.
За да застанеме, прво мора да застанеме физички, па потоа ментално да
видиме што се случува со нас. Ако имаме доволно трпение, ќе може да видиме дека
од оваа празнина може да се родат мноштво значајни информации во врска со нас
самите, какви сме сами со себе, што потиснуваме во себе, што е тоа што е толку
болно и предизвикува чувство на празнина. Ова чувство не ретко е поврзано со
нашето внетрешно дете кое сме го заборавиле и занемариле низ сите минати
години.
Преку работа на себе, може повторно да го повикаме малото момче или девојче
и да го прашаме што е тоа што му е потребно. Како возрасни можеме да се научиме
самите себе како е да се биде родител каков што не сме имале и да си пружиме се
што ни треба. Преку терапија личноста може да ги ослободи своите болни и
потиснати емоции, да ја открие снагата која ја има во себе и полека да продолжи
да расте и да се развива. На тој начин, чувството на празнина ќе почне полека
да се заменува со чувство на целовитост. Ова ќе помогне да се живее живот во
склад со своите најдлабоки вредности и емоции.
Празнината може да биде патоказ, само е потребно да се има доволно сила и
да се остане со неа и кога е најтешко.
Драгица
Стаменковиќ, лиценциран психолог, семејна советничка, НЛП практичарка
Извори:
https://www.psychologytoday.com/intl/basics/loneliness
*Фотографија превземена од: https://www.your.md/blog/loneliness
Comments
Post a Comment