Во
бајките најчесто јунаците се соочуваат со глеми дела, херојства, луди подвизи,
со кои многу често адолесцентите треба да се справат. Тие се склони кон луди
идеи, секакви активности, па дури и опасни однесувања, за да се ослободат од
внатрешната напнатост. Во Запаната Убавица е сосема поинаку. Пред првата
менструација девојчињата се пасивни, повлечени, сексуалната зрелост кај
настапува порано, отколку кај момчињата и не е чудно што баш оваа бајка е една
од омилените на сите девојчиња.
Во тој
бурен период на адолесценција, колку што на младиот човек му се потребни
експресивни и екстернализирачки однесувања, толку исто му е потребен и период
на латенција, мирување и повлекување во себе. Тоа се моменти во кои се чини
дека ништо не се случува, ништо не се прави и може да потрае много долго, дури
сто години, како и сонот на Заспаната Убавица. Но, среќниот крај го уверува
детето дека нема да остае трајно заглавено.[1]
После тој
сон, настапува периодот на голема активност и надополнување на се што се чинело
како да било испуштено. Оваа бајка е
многу стара, но носи јака порака на младите. Таа зборува за тоа дека долгиот
период на мирување, контемплација, восредоточеност на себе, води кон најголеми
достигнувања.[2]
Ако
машкото мора да се бори за да порасне и да ја напушти сигурноста на детството,
женското мора да се повлече во себе. Но, бајката постои да ја открие вистината
за животот. Во Заспаната Убавица, принцот е тој кој ја гледа принцезата додека
спие, додека во приказната за Амор и Психа, таа доаѓа додека тој спие. Многу
често и жените со својата одлучност и храброст успеваат да го спасат принцот.
Оваа
приказна има неколу верзии. Позната е верзијата на Перо и браќата Грим. Во
првата името на Убавицата е Талија, таа заспива после убод од вретено, доаѓа
друг крал после многу години и има сексуален однос со нејзе, додека таа уште
спие. После девет месеци се раѓаат две деца, Сонце и Месечина и едното од нив
цицајќи го нејзиниот прст, ја извлекува раската и таа се буди. Кралот доаѓа
после две години и сфаќа дека има прекрасна принцеза и две деца. Но, бајката не
би била потполна кога не би имало љубоморна кралица, канибалист, која сака да
ги убие двете деца на кралот, да му ги зготви и да му ги принесе за ручек, а
принцезата да ја запали. Кралот ја прекинува во тој луд обид, ја фрла во оган,
а останува среќно да живее со принцезата.
Бајката се
завршува со стиховите:
„Среќни
луѓе, така тоа се вели,
Ги
благословува Фортуна, додека се во постела.“[3]
Во една
друга верзија имињата на децата се Утро и Ден, а кралицата покажува едипални
склоности, исплашена од принцот кој се вљубува во принцезата.
Во
верзијата на браќата Грим, недостасува казна за лошата вила која казнува
новородено дете, само заради тоа што не била поканета на крштевката. Таа има
среќен крај, во кој добриот принцип, победува над лошиот, што можеби уште
подобро може да се види на филмското платно и приказната за Малифисент, во чиј
што лик двата принципа живеат заедно и се борат да надвладеат над нејзината
душа.[4]
Која
верзија и да ја толкуваме, сепак основна тема во бајката Запаната Убавица е
фактот дека е потребно време на повлекување и одлагање на секслуалниот чин, кој
треба да дојде по извесно созревање. Исто така, приказната зборува за
очекувањето.
Првин
родителите очекуваат дете, а потоа заедно со него го очекуваат неговото
растење.
Симболично
во приказната тоа првин е прикажано преку бројот петнаесет, возраста во кој
девојчето ја добива својата прва менструација. Тринаесетте вели во бајката се
потсетник на тринаесетте лунарни месеци, како што била поделена годината во
древноста. Иако, не секој го знае тоа, сепак општо познато е дека
менструацијата се појавува во фрекфенција од дваесети осум дена во лунарните
месеци, а не на секој дванаесети месец, на колку што денеска годината е
поделена. На тој начин дванаесетте вили, заедно со едната – тринаесеттата,
лошата вила, симболички укажува дека фаталната клетва се однесува на
менструацијата.[5]
Сите
напори се залудни. Иако, сите вретена во царството се уништени, сепак
принцезата успева да најде едно, скриено, во недостапните простории. Младата
девојка со своите петнаесет години, токму тоа и го прави, истражува недостапни
подрачја, а тие се претставени со скриената одаја во која старицата преде
волна. До неа се качува низ скали кои водат до заклучена врата, која се отвора
со клуч. Ако сакаме да толкуваме фројдовски, одајата ги симболизира женските
органи, а клучот самиот чин. Вретеното е симбол на машкиот полов орган и веднаш
тука доаѓа крвта, која е поврзана со првата менструација, после која девојката
паѓа во длабок сон, заштитена од трновата ограда околу замокот. Многу принцови
се обидуваат да ја спасат, но само еден успева и тогаш самиот ѕид му се отвора.
Принцезата е спремна и созреана за принцот. Пораката е повеќе од очигледна и
јасна: Не грижете се и не се обидувајте да ги забрзувате работите, кога е
времето вистинско, проблемите сами од себе се решаваат.
Самиот сон
е премин кон промената. Убавицата се буди спремна, го препознава својот принц,
двајцата се зрели, сами по себе и заедно.
Децата зависно од возраста различно ќе
ја толкуваат приказната. Помалите деца будењето ќе го сфатат како будење на
самостојноста, урамнотежување помеѓу неговиот ид, его и суперегото. Постарите
деца ќе разберат дека трауматичните доживувања, како што се првото крварење на
почетокот на пубертетот или при првиот сексуален чин, имаат среќни последици.
Драгица Стаменковиќ, лиценциран
психолог, семеен советник, NLP
Practitioner
Литература:
Betelhajm, Bruno. Značenje bajki. Beograd, Podgorica: Nova knjiga,
2015.
https://fairytalez.com/sleeping-beauty-woods/
[1] Ibid, 222.
[2] Ibid.
[3] Повеќе за оваа верзија во: Perrault's Fairy Tales (New York:
Dover Publications, Inc., 1969), pp. 3-21. This translation is from Old-Time
Stories told by Master Charles Perrault, translated by A. E. Johnson (Dodd
Mead and Company, 1921). Translations of the verse morals are from Perrault's
Fairy Tales, translated by S. R. Littlewood (London: Herbert and Daniel,
1912).
[5] Bruno Betelhajm, Značenje bajki,
228.
*Слика превземена од: https://steemit.com/zublizainordin/@zublizainordin/sleeping-beauty-and-beautiful-sleep
Comments
Post a Comment