Анксиозност

 

                        

 

Познато е чувството на немир, страв, загриженост, паника, напнатост или нервоза.  Сите тие чувства се обединуваат под називот анксиозност. Овие чувства се секојдневни и составен дел од животот.  Во стресни ситуации или важни ситуации од кои  очекуваме некој исход, нормално е да се чувствуваме анксиозни или загрижени.

Меѓутоа понекогаш се случува да се преокупираме со некоја ситуација, постојано да мислиме на некој проблем или да сме во некое очекување и загриженост, со што се пореметува нашето вообичаено однесување. Во некои такви околности ќе почнеме да јадеме повеќе или да заборавиме да јадеме, да пушиме повеќе, да чувствуваме напнатост во мускулите, срцето забрзано да ни чука, да ни се потат рацете, а константното чувство на немир да не не напушта. Доколку овие чувства продолжат и по завршување на ситуацијата или не обземаат секојдневно и ни попречуваат во нормалното извршување на обврските, во тој случај можно е да станува збор за анксиозно пореметување.

 

Анксиозноста се изразува низ серија физички симптоми како што се: забрзано чукање на срцето, потење, тресење на рацете или телото, сува уста, потешкотии во дишењето, чувство на топлина, мускулна напнатост, чувство како да се има кнедла во грло и сл.

 

Психичките симптоми поврзани со анксиозноста се следниве: слабост, беспомошност, страв од смрт, страв од полудување, претерана загриженост, чувство дека ќе дојде до онесвестување и сл.

Доколку сите овие симптоми се поврзани со некоја важна, но загрижувачка ситуација и ако истите престанат кога и самата ситуација ќе помине, тогаш станува збор за очекувана реакција, меѓутоа доколку истите се постојано присутни, тогаш е најдобро да е поразговара со терапевт.

 

Анксиозноста е присутна и во различните облици на навротични пореметувања и може да се јави во вид на напади на паника, сите видови на фобии ( агорафобија, страв од инсекти, страв од височина и др.), генерална анксиозност (претерана загриженост), хипохондрија, опсесивно – компулзивно пореметување, социјална анксиозност, психосоматски потешкотии и сл. Иако, сите овие пореметувања изгледаат сосема различно, сепак во својата основа анксиозноста им е заеднички елемент.

 

Понекогаш анксиозноста се појавува и кај „пречувствителните“ личности, односно кога алармните системи на личноста се вклучуваат многу лесно и во погрешно време. Стравот е примарна и корисна емоција, таа е регулатор за безбедноста, се вклучува секогаш кога се чувствуваме нападнати или во опасност. Сигнализира дека треба да бегаме или да се заштитиме, доколку дојде дразба од надвор. Срцето почнува да чука забрзано поради забрзаната циркулација, мускулте се напнуваат, спремни се да се стават во движење, адреналинот се лачи и настанува акција. Меѓутоа во случаи кога нема опасност, ниту потреба од бегство, а телото е подготвено на акција, таа напнатост останува во организмот и се јаувава во вид на анксиозност. Кај личностите кои се пречувствителни на дразби од окружувањето, овие сигнали и реакции се јавуваат во ситуации кога реално нема потреба.

 

На настанувањето на анксиозното пореметување влијаат различни фактори, како што се раните детски искуства, стресни ситуации, загуби на емоционално значајни личности, стрес и притисок на работното место, финансиски проблеми, болести, големи животни промени и настани.

 

Важно е да препознаеме кои се причинителите за појава на анксиозната состојба, дали станува збор за надворешен фактор, за развојна, очекувана или неочекувана криза или пак за наша лична пречувствителност.

 

Во секој случај доколку подолго време се соочувате со некои од погореопишаните симптоми, превземете акција и закажете средба со психотерапевт или психолог.

 

Драгица Стаменковиќ

Лиценциран психолог

Семеен советник

НЛП Практичарка

*Илустрација превземена од: https://www.flare.com/health/managing-anxiety-during-covid-19/